Het werktuig: De ploeg en de werking ervan
In zijn oervorm was een ploeg alleen maar een werktuig waarmee de grond opengekrabd kon worden, zodat men het zaad erin kon deponeren.
Maar al sinds de Romeinse tijd gebruikt men een ploeg die de bodem keert.
Na de oogst moet namelijk niet alleen de vast gereden bovenlaag losgemaakt worden; het is vooral van belang dat probleemkruiden, meststoffen en resten van het geoogste gewas ondergewerkt worden.
Om de bovenste twee decimeter van de grond te keren zijn er verschillende typen ploegen, die toch allemaal uit dezelfde basisonderdelen zijn opgebouwd.
Aan een boom zijn bevestigd het kouter en de schaar (het ploegijzer), met daaraan de rister.
De om te werken 'voor' wordt verticaal losgesneden door de kouter.
Door de ploegschaar wordt deze ‘grondbalk’ aan de onderkant losgemaakt en iets omhoog gebracht;hij glijdt dan langs het schroefvormige rister en wordt daardoor gekanteld en opzij geworpen tegen de eerder geploegde 'voor'.
De meeste ploegen kunnen op een of andere manier opgekeerd worden, zodat de grond zowel linksom als rechtsom kunnen omwerken;daarmee kan dus zowel met de heen als met de teruggaande beweging langs dezelfde voor geploegd worden.
Ploegen voor paardentractie waren voorzien van een of twee scharen.
Moderne trekkerploegen hebben vaak een veel groter aantal scharen.
Fabrikant ploeg:
Gebruikte ploeg: Merk Imants van de ploegenfabriek uit Reusel, type 24 serienr: 1602
Dit landbouwmechanisatie bedrijf uit Reusel bestaat nog steeds.
Historie: Imants ploegenfabriek Reusel.
Het begin
De grondlegger van imants was de dorpssmid van Reusel, die reeds in 1885 begon met de vervaardiging van handgereedschappen voor de boeren en burgers in de omgeving.
Spoedig werden ook paardenploegen gemaakt, die door de hoge kwaliteit de dorpssmid een goede reputatie verschaften.
De zestiger jaren
De mechanisatie van de landbouw ging met rasse schreden vooruit en de trekkerploeg deed na de oorlog zijn intrede.
Vreemd genoeg ontwikkelde Imants geen eigen trekkerploeg, maar ging men onderdelen toeleveren aan andere ploegenfabrikanten. In de zestiger jaren werd de eerste spitmachine gebouwd.
Pas na de uitvinding van de aangedreven harkrol, die de gespitte grond verkruimelde en zaaiklaar legde, kwam de verkoop van spitmachines goed op gang.
Voor bijna elk soort trekker of bodemgesteldheid is tegenwoordig een geschikte spitmachine beschikbaar.
De tachtiger jaren
In de jaren 80, kwam ook de groenvoorziening als afzetgebied voor machines in beeld.
Veegmachines, verticuteerders, diepbeluchters, aandrukrollen, prikrollen werden gebouwd. Begin 90-er jaren werden verschillende machines voor de aspergeteelt op de markt gebracht, zodat een breed assortiment ontstond.
Imants werd zo in verschillende segmenten van land- en tuinbouw een begrip.
De aanspanning van het paard
Een paardentuig voor het trekken van een ploeg of ander landbouwwerktuig met paard kan onder andere bestaan uit:
* Gareel of haam: is in het het halsstuk wat over het paard hangt.
Meestal wordt een gareel uitgevoerd in leer,als het van hout is noemt met het een haam.
* Borsttuig: hiermee trekt het paard de kar het borsttuig zit met lange strengen verbonden die weer aan de evenaar zitten, (zie evenaar).
* Hoofdstel: bestaande uit bit, neusriem, bakstuk, keelriem, frontriem, lepel, oogkleppen en windveren.
* Leidsels: lange teugels van touw, die verbonden zijn met het bit.
* Binnensinge: een brede band onder de buik van het paard, die verbonden is met het gareel.
* De evenaar: dat is een kantelbare staaf waar de kettingen die de ploeg trekken aan vast zitten, deze evenaar gaat in de
bochten mee zodat de ploeg altijd evenredig wordt getrokken.
De evenaar is via kettingen verbonden met het gareel.
 |